Oznaczenia łożysk — jak odczytać typ, wymiary i symbole dodatkowe?

Przy wymianie łożyska warto zacząć od całego oznaczenia, a nie tylko kilku największych cyfr. Końcowe litery mogą opisywać uszczelnienie, luz wewnętrzny lub inne cechy wykonania. Zapisz nazwę producenta i pełny symbol z pierścienia oraz opakowania. Dopiero taki zestaw danych pozwala porównać część z dokumentacją i ograniczyć ryzyko zamówienia innego wariantu.

Zdjęcie na karcie artykułu: łożysko SKF BAH-5001A z oferty MAGMET. Przykład oznaczenia 6205 omówiono na podstawie dokumentacji producenta.

Z czego składa się oznaczenie łożyska?

W systemie opisanym przez NSK oznaczenie podstawowe zawiera informację o typie i serii wymiarowej łożyska oraz kodzie otworu. Dodatkowe symbole mogą wskazywać między innymi konstrukcję, materiał lub koszyk. Nie wszystkie cechy muszą być wypisane na samym łożysku: pełniejszy zapis może znajdować się na opakowaniu. NSK wyjaśnia też, że oznaczenia dodatkowe mogą zależeć od producenta.

Przykład z podręcznika SKF to 6200-2Z/C3. W tym konkretnym systemie można rozdzielić go następująco:

To przykład odczytywania symbolu, a nie zalecenie zastosowania tego wariantu w dowolnej maszynie. W ofercie łożysk SKF należy porównywać zawsze pełne oznaczenie konkretnej pozycji.

Kod otworu: kiedy można pomnożyć go przez pięć?

W popularnych metrycznych seriach z dwucyfrowym kodem otworu, przedstawionych w podręczniku SKF, kod od 04 odpowiada średnicy w milimetrach podzielonej przez pięć: 04 oznacza 20 mm, a 05 — 25 mm. Dla czterech początkowych kodów obowiązują osobne wartości:

Nie stosuj tej reguły do każdego napotkanego symbolu. Dla innych rodzin i nietypowych oznaczeń sprawdź sposób zapisu w katalogu danej marki. Sam kod otworu nie podaje średnicy zewnętrznej ani szerokości łożyska.

Wymiary d, D i B — co oznaczają?

Podstawowe dane potrzebne przy identyfikacji wielu łożysk to średnica otworu, średnica zewnętrzna i szerokość. W dokumentacji spotkasz następujące symbole:

Wartości w ostatniej kolumnie pochodzą z arkusza producenta dla podstawowego łożyska SKF 6205. To przykład katalogowy, nie informacja o aktualnej dostępności. W innych konstrukcjach dokumentacja może rozróżniać szerokości pierścieni i całego zespołu, dlatego trzeba odczytać właściwy rysunek wymiarowy.

Nie każdy symbol w katalogu ma postać 6205. Przykładowo SKF BAH-5001A należy identyfikować według jego własnego pełnego kodu i dokumentacji, bez dopasowywania na siłę do powyższego schematu. W kategorii łożysk znajdują się różne rodziny konstrukcyjne.

C3, uszczelnienia i prefiksy: nie pomijaj dodatkowych symboli

C3 opisuje luz wewnętrzny, a nie klasę dokładności. Większy luz nie oznacza automatycznie lepszego łożyska. Schaeffler wskazuje, że wymagany luz zależy od zastosowania i sytuacji montażowej. Zmianę wariantu należy więc odnieść do wymagań konkretnego układu.

Także podobne litery uszczelnień nie tworzą uniwersalnego słownika zamienników. SKF opisuje 2Z jako dwustronne blaszki ochronne, a 2RS1 i 2RSH jako warianty uszczelnień stykowych po obu stronach w omawianych rodzinach. Schaeffler w publikacji o uszczelnionych łożyskach baryłkowych podaje 2RSR dla dwustronnych uszczelnień z NBR. Te przykłady nie potwierdzają zamienności całych łożysk.

W tej samej publikacji Schaeffler prefiks WS oznacza wykonanie szersze od standardowej szerokości ISO. Pominięcie początku symbolu może zatem prowadzić do wyboru części o innym wymiarze, mimo podobnego numeru bazowego. Przy porównywaniu łożysk FAG uwzględnij także prefiksy i wszystkie końcówki.

Jakie dane przygotować, gdy oznaczenie jest nieczytelne?

Zbierz możliwie spójny zestaw informacji, zamiast wybierać część wyłącznie ze zdjęcia podobnego produktu:

• czytelne zdjęcia zachowanych oznaczeń na pierścieniach i etykiety opakowania;
• nazwę producenta oraz cały odczytany symbol, także znaki przed i za numerem;
• wymiary zapisane z jednostką i wskazaniem, czego dotyczą;
• model maszyny, miejsce pracy łożyska i oznaczenie części z dokumentacji urządzenia;
• znane warunki pracy: obciążenie, prędkość, temperaturę, wilgoć i zanieczyszczenia.

Same trzy wymiary nie rozstrzygają o uszczelnieniu, luzie, koszyku ani przydatności do danego zastosowania. Jeśli dane są niepełne, zaznacz to w opisie — ułatwi to rzetelną identyfikację zamiast pozornego dopasowania.

Informacje o naszym punkcie przy ul. Głównej 3 znajdziesz na stronie łożyska w Starachowicach. Zebrane oznaczenia i zdjęcia możesz przekazać przez kontakt z MAGMET. Dostępność konkretnego wykonania potwierdzamy w odpowiedzi na zapytanie.

Dokumentacja wykorzystana w poradniku

• SKF — Bearing Handbook for Electric Motors: przykłady symboli, osłon, luzu i kodu otworu.
• Schaeffler — TPI 218, Sealed Spherical Roller Bearings: zależność luzu od zastosowania, oznaczenie WS i przykłady dodatkowych symboli w tej rodzinie.

Wykorzystano również podlinkowane wyżej objaśnienia NSK i arkusz SKF 6205. Znaczenie symbolu zawsze należy sprawdzić w dokumentacji właściwego producenta i konkretnej rodziny łożysk.